{"id":55502,"date":"2025-05-13T10:47:35","date_gmt":"2025-05-13T16:47:35","guid":{"rendered":"https:\/\/umamexico.com\/?p=55502"},"modified":"2025-05-13T10:47:35","modified_gmt":"2025-05-13T16:47:35","slug":"de-paso-por-la-uma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/2025\/05\/13\/de-paso-por-la-uma\/","title":{"rendered":"De paso por la UMA"},"content":{"rendered":"<h5><b><i><span data-contrast=\"auto\">El comienzo<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/h5>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La Universidad del Medio Ambiente (UMA) ha sido un oasis para mirar y hablar con otros, incluyendo a los \u00e1rboles, las hojas, las aves y otras especies en la Tierra. Lo m\u00e1s sorprendente ha sido escucharles de vuelta. <\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La UMA ha sido un llamado a encontrarnos, reunirnos y platicar alrededor del fuego para convertir en cenizas viejos <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">paradigmas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y prender la chispa de la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">colaboraci\u00f3n <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">y la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">confianza radical<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> desde el <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">potencial <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">que llevamos dentro para dar a luz <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">nuevas posibilidades<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> que transformen lo que nos duele como sociedad.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_55506\" aria-describedby=\"caption-attachment-55506\" style=\"width: 693px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-55506\" src=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.37.33-e1747154665549.jpeg\" alt=\"(Enriquez, L.M. 2005)\" width=\"693\" height=\"924\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-55506\" class=\"wp-caption-text\">Foto de Enriquez, L. M. 2005<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">La UMA ha sido un espacio de nuevas oportunidades para <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">mirar-se, reconocer-se<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">reciprocar <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">el aporte que cada persona y especie hacen desde su unicidad al universo desde su <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">cosmovisi\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tambi\u00e9n ha sido atestiguar, apreciar y abrazar la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">diversidad<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> para crear nuevas <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">pr\u00e1cticas narrativas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> que incluyan a tod@a las voces practicando la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">re-autor\u00eda<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> en palabras de Michael White.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(White, M., 2016)1<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/i><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ha implicado levantarse al alba algunos s\u00e1bados y domingos para <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">atestiguar<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> la salida del sol, escuchar y sentir los sonidos de la naturaleza y con esa peque\u00f1a acci\u00f3n elegimos ser guerreros(as) del amanecer, experimentando el <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">equilibrio con y en la naturaleza<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> a trav\u00e9s del suave movimiento del tai chi. <\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ha sido atreverse a andar el <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">territorio<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, antes que arrastrar la pluma. Conectar con el dolor desde la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">indignaci\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">empat\u00eda <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">antes de correr a intentar borrar las heridas para crear <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">soluciones<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> que se desvanecen en el tiempo por no encontrar los cuerpos que las sostengan en acciones.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Ha sido escuchar antes que proponer, reconocer otras miradas reconociendo que cuando una persona ocupa un lugar de <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">privilegio<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, el verdadero gran<\/span><b><span data-contrast=\"auto\"> poder<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, radica en trascender lo individual para vivirse en <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">colectivo<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">.\u00a0\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">En la UMA, las <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">preguntas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> llueven a c\u00e1ntaros, y un gran reto ha sido crear los espacios no para contestarlas, sino para <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">desarticular-las<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">re-construir<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> otras preguntas que hagan m\u00e1s profundo el entendimiento de los <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">conflictos socioambientales <\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">y posibles soluciones desde colectivos que ponen sus <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">mentes, cuerpos y corazones<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> para mapear sistemas, para descubrir interdependencias, analizar multi interacciones y flujos que nos muevan a intentar la acupuntura sist\u00e9mica que disloque, que provoque, que mueva, que sostenga mejores condiciones de bienestar de fondo en los sistemas prevaleciendo en el tiempo, en donde habremos de caminar, en vez de trotar, porque el camino en colectivo ser\u00e1 m\u00e1s importante que el mero resultado si lo hacemos desde el cuidado y la ternura.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cuando dije que s\u00ed a la Maestr\u00eda en Innovaci\u00f3n Educativa para la Sostenibilidad quer\u00eda fortalecer mi cuidado a la naturaleza, reconociendo que habiendo escuchado cada vez con mayor intensidad el grito de la Tierra, no he sabido c\u00f3mo responder a su llamado. Sin embargo, s\u00e9 que no hacer nada, tambi\u00e9n es una elecci\u00f3n y no quiero que sea la m\u00eda, ni la tuya o la nuestra. Estoy dispuesta a cruzar mis propias fronteras para redescubrir y probar nuevas f\u00f3rmulas.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h5><b><i><span data-contrast=\"auto\">El camino<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/h5>\n<figure id=\"attachment_55507\" aria-describedby=\"caption-attachment-55507\" style=\"width: 457px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-55507 size-full\" src=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.40.54-e1747154727148.jpeg\" alt=\"UMA, 2025\" width=\"457\" height=\"429\" srcset=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.40.54-e1747154727148.jpeg 457w, https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.40.54-e1747154727148-300x282.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 457px) 100vw, 457px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-55507\" class=\"wp-caption-text\">(UMA, 2025)2<\/figcaption><\/figure>\n<p><span data-contrast=\"auto\">El camino es incierto, pero quiero ensayar la escucha a mi <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">intuici\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, estoy dispuesta a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">descolocar-me<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">repensar<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> los sistemas en los que estoy-estamos inmersos para poder <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">re-crear<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> en colectivo, asumiendo que solo somos una especie m\u00e1s en la maravillosa naturaleza, por lo que no hay cabida para el control. Que reine la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">escucha emp\u00e1tica<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> en medio del <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">caos creativo<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, sabiendo que esta v\u00eda nos llevar\u00e1 org\u00e1nicamente a la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">innovaci\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, la cual deberemos de acompa\u00f1ar de <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">medici\u00f3n y monitoreo<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> para lograr su trazabilidad y escala, adem\u00e1s de fortalecer nuestra capacidad de resiliencia, co-construyendo <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">nuevas relaciones e interacciones<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> entre humanos, en y con la naturaleza, atestiguando las <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">l\u00edneas causales<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y generando <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">comunidades de aprendizaje y de pr\u00e1ctica<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> para reciprocar-nos.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_55504\" aria-describedby=\"caption-attachment-55504\" style=\"width: 656px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-55504 \" src=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.13-e1747154754666.jpeg\" alt=\"Foto de Hern\u00e1ndez, A.R, 2025\" width=\"656\" height=\"844\" srcset=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.13-e1747154754666.jpeg 720w, https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.13-e1747154754666-233x300.jpeg 233w\" sizes=\"auto, (max-width: 656px) 100vw, 656px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-55504\" class=\"wp-caption-text\">Foto de Hern\u00e1ndez, A.R. 2025<\/figcaption><\/figure>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Tenemos el poder de <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">transformar y regenerar<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> las condiciones para nuestra vida, para la vida, atrev\u00e1monos a <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">romper la inercia, agrietar el sistema<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> con <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">prop\u00f3sito<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> desde la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">congruencia<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">indignaci\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> y el <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">dolor,<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> aboliendo la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">apat\u00eda<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, generando <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">preguntas poderosas<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, provocando la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">reflexi\u00f3n-acci\u00f3n<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, siguiendo pistas, ampliando la <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">conciencia<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, sumando <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">voluntades<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, corazonando, mentalizando y acuerpando nuevas posibilidades.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Siempre me percib\u00ed <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">humanista<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, antes que dolorosamente <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">antropocentrista<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, y reconstruyendo mi propia narrativa, elijo estar en la UMA, no por ser un espacio perfecto, y me parece que no pretende serlo, pero s\u00ed reconoci\u00e9ndola como es un espacio para inspirar, conectar, so\u00f1ar, cuestionar, crear, innovar, intentar, fallar y volver a empezar. La inversi\u00f3n de tiempo es enorme, sin embargo, experimentar <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">la toma de decisiones desde el potencial y la esperanza<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> de ser parte de las <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">soluciones para un mejor futuro<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">, me inspira.<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h5><b><i><span data-contrast=\"auto\">La provocaci\u00f3n<\/span><\/i><\/b><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/h5>\n<figure id=\"attachment_55505\" aria-describedby=\"caption-attachment-55505\" style=\"width: 1280px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-55505 size-full\" src=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.27.jpeg\" alt=\"Foto de Porte Petit, V. 2025\" width=\"1280\" height=\"960\" srcset=\"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.27.jpeg 1280w, https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.27-300x225.jpeg 300w, https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.27-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/WhatsApp-Image-2025-05-13-at-07.32.27-768x576.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-55505\" class=\"wp-caption-text\">Foto de Porte Petit, V. 2025<i><span data-contrast=\"auto\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/i><\/figcaption><\/figure>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Si t\u00fa como yo quieres impulsar un futuro regenerativo, sustentable, \u00e9tico, y potenciar tu <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Mindset <\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">de agente de cambio capaz de promover iniciativas que transformen sistemas socioambientales desde sus c\u00edrculos de influencia:<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ol>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Conoce tu perfil de Agente de Cambio\u00a0 <\/span><a href=\"https:\/\/cmi.ashoka.org\/es\"><span data-contrast=\"none\">CHANGEMAKER INDEX<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\"> (3)de Ashoka,<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Mantente cerca de la UMA,\u00a0\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li data-leveltext=\"%1.\" data-font=\"\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:0,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769242&quot;:[65533,0],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;%1.&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Sigamos haciendo comunidad como UMAnos(as).<\/span><span data-ccp-props=\"{}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i><span data-contrast=\"auto\">Escrito por Ver\u00f3nica Porte Petit Anduaga, estudiante de la <\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Maestr\u00eda de Innovaci\u00f3n Educativa para la Sostenibilidad<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:3,&quot;335551620&quot;:3,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong>Fuentes:<\/strong><\/p>\n<p><span class=\"TextRun BlobObject DragDrop SCXW41304081 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"Superscript SCXW41304081 BCX0\" data-fontsize=\"10\">1. <\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW41304081 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW41304081 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">White, M. (2016).\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW41304081 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW41304081 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">Maps of Narrative Practices.\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW41304081 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW41304081 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">Pranas\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW41304081 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">Ediciones<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW41304081 BCX0\" data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>2.\u00a0<span class=\"TextRun SCXW35165471 BCX0\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW35165471 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">UMA. (2025).\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW35165471 BCX0\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW35165471 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">Sustentabilidad y Regeneraci\u00f3n.<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW35165471 BCX0\" lang=\"ES-ES\" xml:lang=\"ES-ES\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW35165471 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">\u00a0UMA:\u00a0<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW35165471 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/CIRCULO-MODELO-EDUCATIVO-2017-c_fotos-01-scaled-800&#215;765-1.jpg<\/span><\/span><span class=\"EOP SCXW35165471 BCX0\" data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559739&quot;:0,&quot;335559740&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>3. <span class=\"TextRun SCXW136286104 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW136286104 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">\u00a0Ashoka. (2025).\u00a0<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW136286104 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW136286104 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">Chagemaker<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW136286104 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\">\u00a0Index de Ashoka.<\/span><\/span><span class=\"TextRun SCXW136286104 BCX0\" lang=\"EN-US\" xml:lang=\"EN-US\" data-contrast=\"auto\"><span class=\"NormalTextRun SCXW136286104 BCX0\" data-ccp-parastyle=\"footnote text\"> Ashoka: https:\/\/cmi.ashoka.org\/es\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i><span data-contrast=\"auto\">\u201cLas opiniones expresadas en este art\u00edculo son de exclusiva responsabilidad de los autores y pueden no coincidir con las de la Universidad del Medio Ambiente\u201d.<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:3,&quot;335551620&quot;:3}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El comienzo\u00a0 La Universidad del Medio Ambiente (UMA) ha sido un oasis para mirar y hablar con otros, incluyendo a los \u00e1rboles, las hojas, las aves y otras especies en la Tierra. Lo m\u00e1s sorprendente ha sido escucharles de vuelta. \u00a0 La UMA ha sido un llamado a encontrarnos, reunirnos y platicar alrededor del fuego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":55508,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[5,155,148,92,53],"class_list":["post-55502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innovacion-educativa","tag-educacion-para-la-sostenibilidad","tag-innovacion","tag-innovacion-educativa","tag-sostenibilidad","tag-universidad-del-medio-ambiente"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uno.umamexico.com.mx\/wp69\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}